Fasiá d’annadas e d’annadas qu’aviá doblidat la lenga. Fasiá un brieu que l’aviá pas emplegada correntament. D’annadas que lo mot occitan èra pas passat dins sas aurelhas. E un jorn tot tornèt.
Èra sul mercat a vendre de mangiscla, aquí qu’una femna li diguèt « Adieu ! ». Per reflèxe li tornèt la cortesiá, tot en agachant son morre e la crotz a l’entorn de son còl. A aquel moment d’estelas emplenèron sos uèlhs. Comencèron de discutir, de cultura, de la lenga e de l’avenidor. En fach la femna li disiá quicòm. Èra a la recèrca de locutors occitans. Tombava plan, lo vendeire parlava la lenga d’un biais fluid.
Dempuèi pichon foguèt breçat dins la lenga dels aujòls. Mas pas jamai pensèt que d’autras personnas o parlavan per carrièra. Un electrochòc bèl dins lo cap de l’òme, entre remembres, projèctes abandonats e jòia. La femna li diguèt :
« Perqué pas tornar amb los teus ? Te tornamai batre per ta lenga, ta cultura ? »
L’òme diguèt pas res. Vergonhós d’aver daissat una partida d’el de costat pendent mai de dètz ans. Li respondèt aprèp un long silenci :
– « As rason ! Me cal far quicòm ! Sufís de daissar l’ostal en roina. Ara me cal tornar prene mas responsabilitats e prene las armas per mon pòble »
La dòna se sarrèt d’el e li balhèt un papieròt.
– « Tè ! Al cas onte. Aquel papièr te serà util. Legís lo quand seràs tornat al teu ostal, e se jamai siás totjorn interressat, contacta lo numèro escrich dessús.»
L’òme botèt lo papieròt dins la pòcha. E lo temps de tornar levar los uèlhs, la dòna aviá desaparegut. Contunhèt sa jornada de mercat coma se res s’èra passat. Pauc a cha pauc que lo temps passava, doblidèt aquela interraccion amb la femna estranha.
Fin finala arribat a l’ostal coma per mascariá, pas cap de moment que li arribèt lo matin li tornava. Lo tipe se pausèt un molon de questions. Decidiguèt de sonar lo paire que trabalhava el tanben sul mercat dins una avenguda vesina. Botèt la man dins la pòcha per cercar son pega-aurelha e en lo sortissent lo fuelhon tombèt pel sòl. Lo prenguèt e dubriguèt lo papièr per veire çò qu’èra, vist que se remembrava pas de sa matinada. Un simbòl estranh èra dessenhat dessús. Clunhèt los uèlhs. Tot d’un còp una crotz de Tolosa en argent acrocada a una cadena se trapèt dins sa man. La botèt a l’entorn del còl sens se pausar de questions e en aquel moment tot çò que se debanèt mai d’ora li tornèt en memòria. Agachèt tornamai lo papieròt. Un numèro apareguèt. Lo piquèt sul clavièr e sonèt. Aprèp dos tindals una votz masculina se faguèt ausir.
– « Adieussiatz brave mond e plan venguts al cercle tancat dels revolucionaris occitans ! Que pòdi far per tu ? »
E naturalament, lo sonaire li parlèt en lenga d’Òc coma quand èra pichòt. Expliquèt que trapèt un papieròt dins sa pòcha, sens parlar de la femna ni mai del costat magic de la situacion de segur. Puèi la votz al telefonèt acabèt la conversacion amb aquela frasa :
« Ara que siás dins lo cercle, que vòls far ?
– Vòli tornar amb los meus e me batre per eles !
– E qui son los teus ? Demandèt la votz.
– Los occitans, solide, dels Aups als Pirenèus !
– Plan ! Mas dal còp qual te balhèt aquel numèro ?
– O sabi pas, una dòna que desapareguèt coma per brueissariá. Diguèt l’òme que li faguèt la descripcion fisica en detalh.
– Estranh, estranh… Coneissèm pas de femnas que semblan a la que nos as descricha… »
Quala pòt èsser aquela femna ?
Diego Koloskoff amb l’ajuda de la còla Aprene-1