A la seguida de las manifestacions Anèm Òc, lo collectiu de Carrièras Occitanas contunha lo camin cap a la diversitat lingüistica, ecologica e umana. Compausat de joves d’Occitania tota, farga un projècte de manifestacions dins de luòcs simbolics per la cultura occitana amb la tòca d’amassar lo pòble e de far ausir sa paraula. Lo primièr evenement, l’Acte I se debanèt los 25 e 26 d’octòbre de 2025 a Vilafranca de Roerga. Las qualques centenadas de personas capitèron de tornar bastir l’ostal de Joan Petit, foguèt una capitada bèla amb l’enveja de seguir l’aventura. L’Acte II prenguèt alara vida. Aprèp mantunas viradas dins las vilas, d’amassadas per s’organizar, l’idèia nasquèt de se tornar trapar al castèl de Montsegur, luòc clau dins l’istòria occitana. Al sègle XIIIen, foguèt lo fogal pels Catars qu’èran a fugir las persecucions inquisitorialas. Venguèt un emblèma a travèrs los sègles e l’es encara uèi. Per aquesta rason, amb las condicions politicas actualas, lo pòble occitan causiguèt de s’acampar dins aquesta fortalesa tant importanta. Lo rendètz-vos èra pres pels 17 e 18 d’octòbre amb un programa e d’objectius clars : reivindicar los dreches de parlar la lenga. Per aquò far, farguèrem de pancartas, aprestèrem de cants, d’eslogans dins la mira de montar al castèl. En mai, aguèrem lo sosten d’autras culturas : de Catalans, de Malhorquins, de Còrses, una Japonesa o encara una Estoniana. I aguèt una conferéncia suls ressons internacionalistas per parlar de las situacions lingüisticas e socialas dins lors territòris. Es aital que las esteladas, los drapèus de las Balearas e de Corsega flotèron en armonia amb nòstra crotz occitana pendent tot l’eveniment. Aprèp las comunicacions dels organisators, una renga bèla debutèt la montada laboriosa cap al castèl, fins a sa dintrada ont un grand panèl nos recebèt amb lo messatge seguent : “l’ora es venguda”. Dins lo castèl de Montsegur, entre bruma e pluèja, los cants de Bèth Chivalièr e de La Sobirana, entre autres, nos balhèron la carn de galina. La calor umana e las emocions dins las voses l’emportèron sul freg. La davalada enneblada, se faguèt amb de flambèus qu’esclairèron lo camin. Es un polit rebat de la situacion : quitament s’es fosc, seguissèm la beluga. Las Carrièras se son pas arrestadas aquí : contunhèron, pendent la serada a La Ròca d’Òlmes, amb los concèrts de La Mal Cofada, Terratrem e Galactic Aulhèm. Un moment de complicitat e de jòia que durèt un brave moment, mas çò que se passa a Carrièras demòra a Carrièras…
Se lo dissabte fuguèt marcat per un partatge deis ressons internacionaus dins d’autrei territòris, lo dimenge, la sala escotèt (e la ràdio efemèra transmetèt) doas conferéncias individualas : una sus lo mite de Montsegur, l’autra sus lo concèpte d’Urban Gaze. Emma Coquet pensa l’Urban Gaze segon la nocion de Male Gaze de la pensaira britanica Laura Mulvey ; lo mot gaze fa referéncia a l’agach que qualqu’un pausa sus una realitat donada, aquesta es analizada dins l’angle del pensament critic o estudis critics1. En aqueste cas, es l’agach que l’urbanitat centrala e borgesa pausa sus la campanha o lo dit “campèstre”. Emma Coquet nos presentèt una grasilha de lectura generalizada : la campanha es agachada coma una entitat uniformizada maugrat sa diversitat e complexitat, siegue romantizada (“qu’est-ce qu’on y vit bien, c’est silencieux…”), siegue negativizada per la manca o l’abséncia (“ça manque de…”). A partir d’aquí, Emma prepausa una lectura critica d’aquest agach.
Sa conferéncia se liga a una tentativa teorica mai ampla dau collectiu Carrièras : aquela d’escriure de Contraistòrias2 despuèi un pensament critic, que tòrna pensar lei conceptes deis annadas 70 (coma la “descolonizacion interiora” de Robèrt Lafont) e lei critican despuèi la contemporaneitat. Òbra bèla, complexa e lònga, mai dins la quala lei (futur·as) regent·as de Calandreta avèm una plaça importanta tanben. L’ora es venguda : l’ora d’agachar lo futur amb una consciéncia dau passat e un ancoratge dins lo present. Aqueste camin, lo farem caminant.
Fin finala, Carrièras Occitanas Acte II, fuguèt un moment important per la lenga, que se parlèt, que se cantèt (e que se canta encara), que se dancèt tanben ; un moment de vida e d’escritura dei (còntra)istòrias que se fan.
Manon Combet (lengadocian) amb l’ajuda d’Ania Pla e Judit Naranjo Ribó (provençau) amb l’ajuda de Matieu Castel
1 Pensament interdisciplinari dins las ciencias socialas e las umanitats.
2 Contraistòrias es lo titol del fanzine de Laurie Privat e Magdalena Maire que podiam préner e legir sus plaça.